Έντυπη Έκδοση Ελευθεροτυπία, Σάββατο 31 Ιουλίου 2010
ΜΕΙΩΘΗΚΕ ΣΤΗΝ Ε.Ε. Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΠΟ 30% ΤΟ 1992 ΣΕ 23,2%. ΑΥΞΗΘΗΚΕ Ο ΦΠΑ
Για τους πλούσιους φοροελαφρύνσεις, για τους «λοιπούς» επιβαρύνσεις
Του ΜΩΥΣΗ ΛΙΤΣΗ
Λιτότητα για τους πολλούς, ελαφρύνσεις φόρων για τους λίγους. Την ίδια στιγμή που σχεδόν όλοι οι πολίτες της Ε.Ε. καλούνται σε θυσίες, η φορολογία στις επιχειρήσεις και τα υψηλά εισοδήματα συνεχώς μειώνεται.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Eurostat τον Ιούνιο, η φορολόγηση των επιχειρήσεων μειώθηκε κατά μέσο όρο στην Ε.Ε. φέτος στο 23,2% από 23,5% που ήταν πέρυσι. Αντιθέτως ο ΦΠΑ, φόρος που πλήττει άμεσα τα χαμηλά κυρίως εισοδήματα, αυξήθηκε κατά μέσο όρο στην Ε.Ε. στο 20,2% το 2010 από 19,8% το 2009.
Σε βάθος χρόνου η μείωση στη φορολογία των επιχειρήσεων είναι ακόμη πιο μεγάλη. Από 45% κατά μέσο όρο τη δεκαετία του '80, μειώθηκε στο 30% το 1992, για να μειωθεί δέκα ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε δύο δεκαετίες, στο 23,2%. Η μέση φορολόγηση των επιχειρήσεων στην Ε.Ε. είναι, μάλιστα, κατά 10% μικρότερη απ' ό,τι στις ΗΠΑ, που θεωρούνται πιο υπερφιλελεύθερη οικονομία.
Γερμανία: μείωση 27%
Από τα μέσα του '90 η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, η Γερμανία, έχει μειώσει τον φόρο στις επιχειρήσεις κατά 27%, ενώ ο ανώτατος συντελεστής φορολόγησης των υψηλών εισοδημάτων μειώθηκε κατά 9,5%. Την ίδια περίοδο, η Ισπανία και η Γαλλία μείωσαν τη φορολογία στα υψηλά εισοδήματα σχεδόν κατά 13%. Η Ιταλία μείωσε τη φορολόγηση των επιχειρήσεων κατά 20,8% και την ανώτατη κλίμακα στη φορολογία εισοδήματος κατά 6,1%.
Χάνονται 75 δισ. ― κάθε χρόνο
Η συνεχής μείωση της φορολογίας σε επιχειρήσεις και υψηλά εισοδήματα, την ώρα που εργαζόμενοι απολύονται κατά κόρον, μισθοί και συντάξεις μειώνονται και επιπλέον αυξάνεται ο ΦΠΑ και το κόστος ειδών πρώτης ανάγκης, αποτελεί πρόκληση στον κοινό νου. Οπως έγραφε πρόσφατα ο Πίτερ Μπόφινγκερ, του Γερμανικού Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων στην εφημερίδα «Suddeutsche Zeitung», «αν είχαμε τα ποσοστά φορολόγησης του 1998, θα είχαμε 75 δισ. ευρώ περισσότερα έσοδα το χρόνο».
Μεγάλο μέρος των αυξημένων ελλειμμάτων και δημόσιου χρέους οφείλεται στις ενέσεις πολλών τρισ. ευρώ με τα οποία ενίσχυσαν τις τράπεζες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για να μην καταρρεύσουν. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας της Μπούντεσμπανκ, το 2008 και το 2009 το 53% του νέου γερμανικού χρέους οφείλεται στα μέτρα στήριξης των τραπεζών.
Από τις αρχές Μαΐου -που οι ηγέτες της Ε.Ε. και το ΔΝΤ ανακοίνωσαν τη συμφωνία για δημιουργία πανευρωπαϊκού πακέτου διάσωσης ύψους 750 δισ. ευρώ- σχεδόν όλες οι χώρες της Ε.Ε. ανακοινώνουν περικοπές στις δημόσιες δαπάνες με μειώσεις μισθών, πάγωμα συντάξεων κ.λπ.
Το ιρλανδικό «δεδικασμένο»
Η πρώτη χώρα που από πολύ νωρίς μπήκε στο δρόμο της λιτότητας, πολύ πριν ξεσπάσει η κρίση στην Ελλάδα, ήταν η Ιρλανδία. Ηταν μάλιστα η πρώτη χώρα που εφάρμοσε τη μείωση μισθών στον δημόσιο τομέα 5%-15%, με σκοπό να εξοικονομήσει 4 δισ. ευρώ στον προϋπολογισμό του 2010, ο οποίος προβλέπει έλλειμμα 11,6%.
Η μείωση μισθών στην Ιρλανδία δημιούργησε «ευρωπαϊκό δεδικασμένο» για εφαρμογή ανάλογων λύσεων και στα άλλα «προβληματικά» κράτη της ευρωζώνης. Η ιρλανδική κυβέρνηση υπόσχεται μειώσεις μισθών στο Δημόσιο μέχρι το 2014... Από τον Οκτώβριο του 2008 η Ιρλανδία έχει ανακοινώσει τρεις συμπληρωματικούς προϋπολογισμούς λιτότητας. Τη σκυτάλη μετά την Ιρλανδία πήρε ως γνωστόν η χώρα μας, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για υιοθέτηση ανάλογων μέτρων από όλο τον ευρωπαϊκό Νότο, ο οποίος «τρομοκρατήθηκε» με όσα έβλεπε να διαδραματίζονται με την Ελλάδα.
Οι κυβερνήσεις της Ισπανίας και της Πορτογαλίας προχώρησαν «προληπτικά» στην υιοθέτηση μέτρων λιτότητας, ελπίζοντας να εξευμενίσουν με τον τρόπο αυτό τις αγορές και να μειώσουν το υψηλό κόστος δανεισμού και την αύξηση των spreads.
Πρώτο και κύριο μέλημα της σοσιαλιστικής κυβέρνησης της Ισπανίας ήταν η μεταρρύθμιση στην αγορά εργασίας, με την προώθηση ακόμη πιο ευέλικτων μορφών, μέσω μείωσης των αποζημιώσεων και αύξησης των απολύσεων. Με τα μέτρα αυτά ο Θαπατέρο ελπίζει, υποτίθεται, να πετύχει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και κατ' επέκταση «εφόδια» για μείωση του υψηλού ελλείμματος, που ανερχόταν στο 11,2% πέρυσι.
Ιβηρικές περικοπές
Μεταξύ των μέτρων της ισπανικής κυβέρνησης για την εξοικονόμηση 15 δισ. ευρώ περιλαμβάνονται η κατά 5% μείωση των μισθών στον δημόσιο τομέα φέτος και το πάγωμα των αποδοχών για το 2011, πάγωμα των συντάξεων από το νέο έτος και κατάργηση του επιδόματος των 2.500 ευρώ για τη γέννηση νέου παιδιού, πάγωμα του 70% των προγραμματισμένων έργων οδοποιίας και η αύξηση από την 1η Ιουλίου του ΦΠΑ από 16% σε 18%.
Στον δρόμο της Ισπανίας βρίσκεται και η άλλη χώρα της Ιβηρικής, η Πορτογαλία, η οποία είχε πέρυσι δημοσιονομικό έλλειμμα 9,4% του ΑΕΠ, με στόχο την εξοικονόμηση 2 δισ. ευρώ για το 2010. Τα μέτρα της πορτογαλικής κυβέρνησης περιλαμβάνουν επίσης μείωση μισθών 5% στον δημόσιο τομέα και αύξηση του ΦΠΑ, αλλά και αύξηση του φόρου εισοδήματος και των κερδών των επιχειρήσεων.
Μέτρα λιτότητας ανακοίνωσε πρόσφατα και η Ιταλία, παρόλο που το δημοσιονομικό της έλλειμμα είναι σχετικά μικρό σε σχέση με τις άλλες χώρες-μέλη της ευρωζώνης, 5,3% του ΑΕΠ το 2009. Ενα από τα μέτρα της κυβέρνησης Μπερλουσκόνι είναι η αύξηση των συνταξιοδοτικών ορίων από το 2015. Οπως και στην Ελλάδα, από το 2012 το όριο ηλικίας για τις γυναίκες στον δημόσιο τομέα αυξάνεται από τα 60 στα 65 χρόνια, στο πλαίσιο της συμμόρφωσης με την «ισότητα» ανδρών/γυναικών που επιβάλλουν οι κανόνες της Ε.Ε.
Τα μέτρα της κυβέρνησης Μπερλουσκόνι περιλαμβάνουν ακόμη τη μείωση κατά 10% των δαπανών σε όλα τα υπουργεία για την τριετία 2011-2013, καθώς και τη δραστική μείωση της χρηματοδότησης προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τετραετές πάγωμα (2010-2013) των μισθών στο Δημόσιο. Εξαιρούνται οι εκπαιδευτικοί, οι αστυνομικοί και οι στρατιωτικοί. Για τους υψηλόβαθμους υπαλλήλους του δημόσιου τομέα, συμπεριλαμβανομένων των υπουργών και των βουλευτών, θα υπάρξει μείωση αποδοχών 10%. Περικόπτονται επίσης οι προσλήψεις για μια τριετία στο Δημόσιο, με αντικατάσταση μόνο ενός στους πέντε που αποχωρεί.
Η λιτότητα και οι περικοπές δεν περιορίζονται στον «κακομαθημένο» ευρωπαϊκό Νότο. Γαλλία και Γερμανία προχωρούν σε εξίσου σκληρά μέτρα, με στόχο βέβαια και εκεί τη μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων.
40 δισ. περικόπτει ο Σαρκοζί
Η γαλλική κυβέρνηση επιδιώκει να περιορίσει το έλλειμμα κατά 40 δισ. ευρώ μέχρι τα τέλη του 2011. Τα χρήματα αυτά θα προέλθουν από αύξηση των φορολογικών εσόδων, τερματισμό των μέτρων ενίσχυσης της οικονομίας και μείωση των δαπανών.
Αιχμή του δόρατος και της πολιτικής Σαρκοζί είναι η αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης στα 62 από τα 60 χρόνια, σταδιακά μέχρι το 2018. Αυξάνεται επίσης ο ανώτατος φορολογικός συντελεστής για τα υψηλά εισοδήματα από 40% σε 41% καθώς και ο φόρος επί των κερδών κεφαλαίου και επενδύσεων. Προβλέπεται ακόμη η πώληση περί των 1.700 δημοσίων κτιρίων.
Στη Γερμανία η καγκελάριος Μέρκελ ανακοίνωσε τριετές πρόγραμμα περικοπών ύψους 80 δισ. ευρώ για το 2011-2013. Οι δαπάνες για κοινωνική πρόνοια περικόπτονται κατά 30 δισ. ευρώ και περιορίζεται ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων κατά 15.000. Η κυβέρνηση φιλοδοξεί να εξοικονομήσει 5,5 δισ. ευρώ περικόπτοντας επιδοτήσεις.
